Bałtyk 2026: czy po rekordowo niskim poziomie wód nastąpi duży wlew z Morza Północnego? Analiza i prognozy

23.02.2026

Uzupełnienie do artykułu o rekordowo niskim poziomie wód Bałtyku (luty 2026).

Bałtyk, luty 2026. Fot. Mesa Reportera

Rekordowy spadek poziomu Bałtyku – punkt wyjścia

Na początku lutego 2026 roku Morze Bałtyckie osiągnęło najniższy poziom wody od początku systematycznych pomiarów w 1886 r. Oznacza to ponad 140 lat obserwacji hydrologicznych. Przyczyną były długotrwałe wiatry wschodnie i stabilny układ wyżowy, które wypychały wodę z Bałtyku przez Cieśniny Duńskie do Morza Północnego.

Ten rekord nie jest wyłącznie anomalią meteorologiczną. W oceanografii Bałtyku, tak głęboki spadek poziomu wody stanowi kluczowy warunek wstępny dla wystąpienia dużego wlewu słonych wód (Major Baltic Inflow, MBI).

Czym jest wlew i dlaczego decyduje o życiu w głębinach?

Dwuwarstwowa cyrkulacja Morza Bałtyckiego przedstawiona jest schematycznie. Główne wlewy bałtyckie (MBI) przynoszą słoną wodę z Morza Północnego do Morza Bałtyckiego przez cieśniny duńskie. Gęsta woda oceaniczna, opadająca w głąb Bałtyku Właściwego, przesuwa się na północ wzdłuż dna morskiego, wypierając wodę o niskiej zawartości tlenu obecną w głębokich basenach. Żródło: en.wikipedia

Wlew to napływ gęstej, bardziej słonej i natlenionej wody z Morza Północnego do Bałtyku. Woda ta:

• opada na dno (jest cięższa),

• przemieszcza się wzdłuż osi głębokich basenów,

• dostarcza tlen do warstw przydennych.

Bez wlewów Bałtyk stopniowo traciłby zdolność do naturalnej wentylacji głębin.

Proces ten od dekad monitorują naukowcy z Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk, m.in. podczas rejsów statku badawczego r/v Oceania.

 Statek badawczy S V Oceania Zródło: Fot. IO PAN

Wlewy są głównym źródłem tlenu dla głębokich warstw Bałtyku.
Bez nich warstwy przydenne pozostają odcięte od atmosfery przez silną piknoklinę, a nowy tlen jest szybko zużywany na rozkład materii organicznej.”
— dr Daniel Rak, IO PAN

Żródło: You Tube/ czy Oceania pójdzie na dno? Mesa Reportera: Obecny status: pozycja w bazie AIS wskazuje, że w 2026 roku była aktywna (np. zawinięcie do portu w Gdańsku).

Dlaczego rekordowo niski poziom wody sprzyja wlewom?

Duży wlew barotropowy wymaga odpowiedniej „różnicy potencjału” między Morzem Północnym a Bałtykiem.

Gdy poziom Bałtyku jest znacznie poniżej średniej, powstaje sytuacja sprzyjająca „wtłoczeniu” mas wodnych z zachodu – pod warunkiem pojawienia się odpowiedniego układu wiatrów i ciśnienia.

Według analiz niemieckiego ośrodka badawczego IOW (Leibniz Institute for Baltic Sea Research Warnemünde), już obniżenie poziomu o około 20 cm zwiększa prawdopodobieństwo wlewu. W 2026 roku deficyt był znacznie większy, co oznacza wyjątkowo korzystne warunki startowe.

Trasa wlewu w południowym Bałtyku

Kluczowe punkty dla południowego Bałtyku:

• Basen Bornholmski – pierwsza akumulacja wód wlewowych

• Rynna Słupska / Próg Słupski – wąskie gardła transferu

• Głębia Gdańska – bufor i miejsce cyrkulacji części mas wodnych

To właśnie w tych rejonach w pierwszej kolejności obserwuje się:

• wzrost zasolenia przy dnie,

• zmiany temperatury,

• poprawę warunków tlenowych.

Tlen – ale nie na zawsze

Wlew z 2014 roku, jeden z najsilniejszych w XXI wieku, poprawił warunki tlenowe w Basenie Bornholmskim. Jednak badania wykazały, że już po kilku–kilkunastu miesiącach:

• nowo dostarczony tlen został zużyty,

• warunki beztlenowe powróciły.

Oznacza to, że nawet silny wlew działa jak „czasowy oddech”, a nie trwałe rozwiązanie problemu eutrofizacji i deficytu tlenu.

Ryzyko środowiskowe: strefy zatopionej broni chemicznej.

Według Fundacji MARE na dnie Morza Bałtyckiego znajduje się około 40 000 ton broni chemicznej, z czego co najmniej 15 000 ton to trujące środki bojowe .

– głównie iperyt siarkowy lub arsen, ale także Clark I, Clark II, adamsyt, chloroacetofenon i tabun. Do tego dochodzi trudna do oszacowania ilość broni konwencjonalnej (bomb lotniczych i min).

Silniejszy przepływ przydenny może potencjalnie:

• zwiększać resuspensję osadów,

• sprzyjać przemieszczaniu związków toksycznych,

• wpływać na biotę denną.

Nie oznacza to automatycznego uwolnienia toksyn, ale każdy duży wlew wymaga monitoringu chemicznego i biologicznego.

Co dalej w 2026 roku?

Rekordowo niski poziom Bałtyku stworzył wyjątkowe warunki sprzyjające dużemu wlewowi.

Jeśli w najbliższych tygodniach pojawią się odpowiednie wiatry zachodnie i zmiana układu barycznego, może dojść do jednego z najważniejszych epizodów hydrodynamicznych ostatnich lat.

Naukowcy monitorują sytuację poprzez:

• wodowskazy,

• systemy Argo,

• pomiary CTD (temperatura, zasolenie, tlen),

• modele hydrodynamiczne.

Wnioski dla Bałtyku

1. Rekordowo niski poziom morza w 2026 roku był historycznym wydarzeniem hydrologicznym.

2. Taka sytuacja sprzyja dużemu wlewowi z Morza Północnego.

3. Wlew jest kluczowy dla dostarczania tlenu do głębin.

4. Efekt dotlenienia może być krótkotrwały.

5. Wymagana jest równoległa kontrola eutrofizacji i monitorowanie stref broni chemicznej.

Bałtyk w 2026 roku pokazuje, jak silnie klimat, hydrodynamika i historia regionu splatają się w jednym procesie.

Źródła:

1. Nauka w Polsce (PAP) – rekordowo niski poziom Bałtyku, luty 2026.

2. Leibniz Institute for Baltic Sea Research Warnemünde (IOW) – komunikat o rekordowo niskich poziomach i możliwości wlewu (6.02.2026).

3. Instytut Oceanologii PAN – informacje o rejsach hydrodynamicznych i monitoringu wlewów.

4. Copernicus Marine Service – wskaźniki Major Baltic Inflow (zasolenie przy dnie).

5. Rak D. i in., analizy skutków wlewu 2014 w południowym Bałtyku.

6. Czub M. i in. (2017) – badania siedlisk w strefach zatopionej broni chemicznej w rejonie Bornholmskim.